Türkçe karşılıklar

ODTÜ Atatürkçü Düşünce Topluluğu (ADT) tarafından
Dil Bayramı dolayısıyla hazırlanan "Düşün'ce" adlı rehberde,
bazı yabancı kelimeler için Türkçe karşılıklar sunuluyor.
Rehberde yer alan bazı öneriler şöyle :

-Abone: Sürdürümcü *
-Ahize: Almaç
-Ambargo: Engelleyim *
-Anchorman: Ana haber sunucusu
-Akü: Akımtoplar
-Angarya: Yüklenti
-Asparagas: Uydurma
-Ansiklopedi: Bilgilik *
-Antrenman: Çalışım *
-Best-seller: Çok satan
-Çip: Yonga *
-Centilmen: İnce, görgülü
-Deterjan: Arıtıcı *
-Dozer: Yoldüzler *
-Fenomen: Görüngü *
-Fidye: Kurtulmalık *
-Faks: Belgeç *
-Fren: Durduraç *
-Gala: Öngösterim
-Hoparlör: Sesyayar *
-Hobi: Düşkü *
-İllüzyonist: Gözbağcı
-İnput: Girdi
-Jübile: Onur töreni
-Kapora: Güvenmelik *
-Kompozitör: Besteci
-Konteynır: Taşımalık *
-Koridor: Geçenek *
-Laptop: Dizüstü
-Makyaj: Yüzboyama *
-Matine: Gündüzlük *
-Militarizm: Orduculuk
-Mouse: Fare
-Mübarek: Kutlu, uğurlu
-Natürmort: Ölüdoğa *
-Pardon: af edersiniz, bağışlayın
-Polemik: Kalem kavgası
-Pansiyon: Barınak *
-Pastoral: Çobanlama *
-Potansiyel: Gizilgüç
-Panik: Ürkü *
-Pedal: Ayaklık
-Sauna: Buhar banyosu
-Solaryum: Güneş odası
-Spot: Benek, benekçik *
-Tank: Birikimlik *
-Turist: Gezgin
-Vitrin: Sergen *
-Vazo: Çiçeklik
-Vantilatör: Yelveren *

Zaman zaman günlük hayatta kullandığımız yabancı kökenli
sözcüklere Türkçe karşılıklar bulunur ama bu yeni bulunan
kelimeleri bulanlardan başka hiç kimse kullanmaz. Bunun en
büyük nedenlerinden biri dilimize uzun süredir yerleşmiş olan,
halk arasında sürekli kullanılan bir sözcüğü değiştirmenin çok
zor olmasıdır. Türkçe’nin giderek çok fazla bozulmasından , gerekli
özenin gösterilmemesinden ben de çok rahatsızlık duyuyorum ama
dilimizi korumanın yolunun ; sürekli kullanılan kelimeleri yeniden
türetmek yerine, yeni kullanılmaya başlanan yabancı kelimelerin
henüz yaygınlaşmadan Türkçe karşılığının bulunup literatüre
kazandırılması ile olacağını düşünüyorum.
Mesela “carry trade” in Türkçesi bulunmuş iyi olmuş.

Ayrıca dil konusundaki uzman kişilerin örneğin : İş yerlerine yabancı
isimler koyulmasına, kelimelerin içinde w, x, q harfleri ve güya ingilizce
okunsun diye saçmalıklar katılmasına ( ewet, sheker, chilek, yoq, wer v.b )
özellikle reklam cümlelerinde yapılan dil yanlışlarına , gazete ve dergilerde
bile artık önemsenmeyen noktalama işaretleri, eklerin doğru kullanılmasına
dikkat edip, bu hatalar konusunda sürekli uyarmalarının çok daha iyi
olacağı kanaatindeyim.

Yukarıdaki kelimelerin içinde mantıklı olanlar ve kullanılanlar da var
fakat çoğu cümle içinde komik oluyor. Yıldız işaretli olanlarla
cümle kurmayı denesenize :)

Mesela " tatil için Fethiye'de barınak arıyorum" desek,
"köpeğin mi kalacak ? " gibi bir soruyla karşılaşabiliriz...